Je suis Willem

Willem Holtrop varkens Het Citaat
 

Het is een jaar geleden dat de gruwelijke moordaanslag op de redactie van Charlie Hebdo plaatsvond. Een gebeurtenis die zo veel weerzin opriep dat het Westen zich eensgezind achter het Franse satirische blad schaarde. Hele volksstammen riepen 'je suis Charlie', kochten het eerste exemplaar na de aanslag of sloten zelfs een abonnement af. Een mooi en oprecht gebaar, al pastte het eigenlijk niet bij Charlie Hebdo

Het Nederlandse redactielid Bernard 'Willem' Holtrop (1941) zei niet voor niets daags na de moordpartij 'Wij kotsen op al die mensen die nu ineens zeggen dat zij onze vrienden zijn'(€). Charlie Hebdo wil geen sympathie, maar tegen schenen schoppen. 

Willem heeft dat ook altijd gedaan. Zijn humor is al even grof als zijn stijl. Hij heeft de twijfelachtige eer de laatste Nederlander te zijn die is veroordeeld voor het maken van een tekening. 

Meer weten over de tekenaar? Bekijk hieronder De koele woede van Bernard Holtrop uit 2008.

Kunt u bovenstaande docu niet afspelen of ziet u niets? Ga dan naar de site van de VPRO.

Voor wie echt geïnteresseerd is in spotprenten is Willems boek Weg met de varkens (1969) een aanrader. De tekenaar verhuisde eind jaren 60 naar Frankrijk en werkte o.a. voor Hara-Kiri, de voorloper van Charlie Hebdo. In Weg met de varkens geeft de twintiger een humoristische samenvatting van '500 jaar opruiend tekenwerk'. Van gravures uit de 15e eeuw tot aan prenten van zijn toenmalige collega Wolinski, die vorig jaar aan de redactietafel werd vermoord.

Het boek geeft een prachtige geschiedenis van spotprenten in Europa. Vooral de wat hardere en bloederige prenten komen aan bod. Toegankelijk is het boek niet. Dat maakt het juist zo leuk. 

Willem gaat niet te werk als wetenschapper of journalist, maar als satiricus. Hij komt nergens zijn lezers tegemoet als schrijver. Zijn beschrijvingen van het werk van voorlopers en collega's zitten vol met grappen en dubbelzinnigheden. Een compliment kan net zo goed worden opgevat als kritiek en vice versa. Willem neemt een personage aan dat zo conservatief en reactionair is, dat je vermoedt dat hij je als lezer continu belazerd. Maar soms lijkt hij weer bloedserieus. Lezers moeten dus hun best doen. 

Het zou interessant zijn als de tekenaar  een vervolg zou maken op Weg met de varkens. De afgelopen 45 jaar verdienen ook wel commentaar. Als elke Nederlander die 'je suis Charlie' roept een boekje koopt, wordt het gelijk een bestseller.

Links

Bekijk hier een webexpositie van het Persmuseum.
Lees hier een uitgebreide biografie van Lambiek Comiclopedia.