Star Wars in NL

Boekversie van Star Wars, 1977

Boekversie van Star Wars, 1977

 

Een jaar na het enorme succes van The Force Awakens, het zevende deel van Star Wars, is er alweer Rogue One. Een nieuwe film, die zich uiteraard afspeelt in 'a galaxy far, far away'.  En natuurlijk draait de promotiemachine weer op volle toeren.

Eerdere Star Wars-films braken keer op keer verkooprecords. Dat begon al bij het eerste deel dat in 1977 verscheen. De geschiedenis herhaalt zich sindsdien. Maar er is een belangrijk verschil tussen toen en nu: het succes kwam toen totaal onverwacht.

Star Wars in 1977

Bij het maken van de eerste Star Wars-film was geen rekening gehouden met een wereldwijd succes. Toen de film plotseling veel aandacht kreeg, moest er bijvoorbeeld veel merchandise komen. Werknemers van filmmaatschappij 20th Century/Fox moesten 'als gekken' van alles regelen, zoals Het Vrije Volk schreef. En dat was raar, want 'succesfilms worden tegenwoordig uiterst zorgvuldig begeleid.'

Die zorgvuldigheid ontbrak bij de release van de eerste Star Wars. Dat leverde aparte situaties op, bijvoorbeeld in Nederland. Dat is duidelijk te lezen in de eerste artikelen over de blockbuster op Delpher. Enkele opvallende punten:

1. Pas laat in Nederland

Ondanks het grote succes in de Verenigde Staten kwam de film pas ruim een half jaar later naar Nederland. De Amerikaanse release was op 25 mei 1977 en de Nederlandse op 15 december van dat jaar.

2. Recensies zonder film

Journalisten voelden in de tussentijd de noodzaak om het succes van Star Wars te verklaren. Maar ook zij hadden de film niet gezien. Buitenlandse recensies boden uitkomst. Op basis van het werk van hun collega's omschreven ze de film bijvoorbeeld als puur amusement en als antwoord op de crisis in Hollywood.

3. Wereldsterren voor de première

De Nederlandse pers vond de plotselinge roem van de hoofdrolspelers erg interessant. Bij de Nederlandse première werden ze als wereldsterren onthaald. Filmjournalist Simon van Collem vulde zijn hele tv-uitzending met interviews.

Voorpagina van De Telegraaf , 14 oktober 1977. Vrijwel geen Nederlander heeft de film gezien, maar Carrie Fischer en Mark Hamill worden bij de voornaam genoemd!

Voorpagina van De Telegraaf , 14 oktober 1977. Vrijwel geen Nederlander heeft de film gezien, maar Carrie Fischer en Mark Hamill worden bij de voornaam genoemd!

4. Spoilers!

Toen de film er eenmaal was verklapten meerdere critici gelijk het plot. Het ging toch om de mooie special effects. Misschien was het ook niet zo heel erg: De Telegraaf had voor de Nederlandse release al het complete verhaal afgedrukt.

5. In slechts 3 bioscopen.

Een Nederlands succes stond ook voor de distributeur niet vast. Filmliefhebbers hadden aanvankelijk slechts de keuze voor drie bioscopen in de Randstad. Ter vergelijking: The Force Awakens draaide in 2015/2016 in meer dan 90 Nederlandse steden.

Moge de Kracht met u zijn.jpg
 

6. Dit is vooral voor Amerikanen, toch?

Wat kritische opmerkingen daargelaten werd Star Wars lovend ontvangen. Wel vroegen sommige recensenten zich af of de film ook in Nederland zo succesvol zou worden als in de VS. Daar geloven immers veel mensen in ufo's, schreef Elseviers Magazine. De Waarheid opperde dat de film voor Amerikaanse bezoekers diende als afleiding voor hun rottige maatschappij.

7. Een jaar later in Hoensbroek

Het werd snel duidelijk dat het Nederlandse publiek Star Wars waardeerde. Daarom werd in de loop van 1978 het aantal kopieën in Nederland verhoogd. Ruim een jaar na de Amerikaanse release ging de film zo nog in première in bijvoorbeeld Hoensbroek.

8. Geen bloot, geen bloed, toch veel omzet

Het Nederlandse publiek viel eveneens te porren voor alle merchandise rondom de film. Het Vrije Volk: 'Er wordt geschat dat de hele „Star Wars"-handel in Nederland op dit moment al een omzet van 4 a 5 miljoen gulden heeft bereikt. En dat terwijl er in „Star Wars" geen bloot en nauwelijks bloed te zien is.'

Conclusie

De introductie van Star Wars in Nederland was weifelend. Het duurde ontzettend lang voordat de meeste Nederlanders de rolprent konden zien. Zo langzaam een film uitrollen is nu ondenkbaar.

De hype haalde de release van de film in Nederland in. De pers ruimde veel pagina's in voor de film. De acteurs werden behandeld als beroemdheden, ondanks dat ze dat in Nederland eigenlijk nog niet waren. Het pakte niettemin goed uit: Star Wars werd ook in ons land een daverend succes.

Meer Star Wars-erfgoed

Speelgoedpoppetje, Collectie Deventer musea

Speelgoedpoppetje, Collectie Deventer musea